Restauratievisie

Als restaurator draag je tijdelijk de zorg voor iets dat door eerdere generaties is gemaakt en door latere generaties bewaard zal worden.

Daarom begint restaureren voor mij niet met de vraag: ‘hoe herstel ik dit?’, maar met: ‘wat vraagt dit object van mij?’

Soms vraagt het om herstel. Soms om behoud. En soms juist om niets doen.

Iedere restauratie is een oefening in vakmanschap én in terughoudendheid. Want het doel is niet mijn werk zichtbaar te maken, maar de schoonheid, de geschiedenis en de ziel van het meubel of interieur een toekomst te geven.

Het object als uitgangspunt

Voor mij bestaat er geen vast recept voor een goed gerestaureerd meubel. Iedere restauratie vraagt opnieuw om een zorgvuldige afweging van wat het object nodig heeft en wat behouden moet blijven.

Daarbij kijk ik niet alleen naar de technische staat van een meubel, maar ook naar zijn geschiedenis en context. Sporen van ouderdom en gebruik kunnen van betekenis zijn voor het karakter van een object en hoeven niet vanzelfsprekend te worden verwijderd. Het historische gebruik speelt daarin een rol, maar ook de manier waarop het meubel in de toekomst gebruikt zal worden.

De juiste afweging

De wensen van de eigenaar zijn vanzelfsprekend belangrijk. Tegelijkertijd zie ik het als mijn verantwoordelijkheid om vanuit mijn vakkennis te adviseren wanneer een bepaalde ingreep niet in het belang van het meubel is. Samen zoeken we naar een behandeling die recht doet aan het object én aan de verwachtingen van de eigenaar.

Mijn uitgangspunt is een rustig en verzorgd eindbeeld: een meubel dat compleet en functioneel is, zonder dat zijn geschiedenis wordt uitgewist. Daarbij houd ik altijd rekening met de toekomst. Een restauratie is geen eindpunt; na mijn behandeling moet een meubel nog vele jaren mee kunnen. De materialen en technieken die ik toepas en de keuzes die ik maak, moeten daarop aansluiten.

Respect voor het oorspronkelijke

Antieke meubels en historische interieurs zijn vaak gemaakt met groot vakmanschap en zorgvuldig geselecteerde materialen. Dat verdient respect. Restaureren betekent voor mij daarom niet een meubel weer zo nieuw mogelijk maken, maar het vakmanschap, de materialen, de geschiedenis en het karakter ervan zo goed mogelijk behouden en doorgeven aan een volgende generatie.

Een goede restauratie is uiteindelijk steeds opnieuw een zoektocht naar de juiste balans tussen behoud, herstel, gebruik en uitstraling. Goede communicatie hoort daar voor mij bij. Vooraf bespreek ik daarom wat een behandeling kan betekenen en welk eindresultaat realistisch is. Zo weet de eigenaar wat hij kan verwachten en kunnen we samen tot een resultaat komen waar zowel het meubel als de eigenaar bij gebaat zijn.

Behoud van patina

Het behoud van patina speelt bij veel restauraties een belangrijke rol. Een oppervlak dat in tientallen of soms honderden jaren is ontstaan, vertelt iets over de ouderdom en het gebruik van een meubel. Verkleuringen, slijtage en oude gebruikssporen hoeven daarom niet per definitie als schade te worden gezien. Ik ben gespecialiseerd in het behouden van dit historische patina en tegelijkertijd het meubel weer een rustig en zeer verzorgd uiterlijk te geven.

Ik ben terughoudend met ingrepen die dit historische oppervlak onnodig aantasten. Te intensief schoonmaken of schuren kan een meubel weliswaar een verzorgd uiterlijk geven, maar tegelijkertijd een deel van zijn geschiedenis wegnemen. Een goed gerestaureerd meubel mag er wat mij betreft oud uitzien. Juist het behouden van het door de jaren opgebouwde patina draagt bij aan het karakter en de authenticiteit van het object.

Materialen en technieken

Waar mogelijk werk ik met traditionele materialen en technieken die aansluiten bij het meubel en zijn oorspronkelijke vervaardiging, zoals huidenlijm, was, olie en schellak.

Bij de keuze van materialen kijk ik ook naar toekomstige behandelingen. Waar mogelijk moeten restauraties onderhoudbaar, opnieuw behandelbaar en terughoudend van aard zijn. Een volgende generatie restauratoren moet kunnen begrijpen wat er is gedaan en een behandeling zo nodig kunnen aanpassen zonder daarbij oorspronkelijk materiaal onnodig te beschadigen.

Mijn werkwijze sluit daarbij aan bij de restauratie-ethische uitgangspunten zoals beschreven in de E.C.C.O. Professional Guidelines.

Behoud en duurzaamheid

Duurzaamheid is voor mij een vanzelfsprekend onderdeel van restaureren. Antieke meubels hebben hun kwaliteit vaak al generaties lang bewezen. Het hout is lang geleden gekapt, het meubel is al gemaakt en veel van de oorspronkelijke materialen zijn na tientallen of zelfs honderden jaren nog altijd aanwezig en bruikbaar.

Restaureren betekent daarmee niet alleen het behouden van geschiedenis en vakmanschap, maar ook zorgvuldig omgaan met materialen die er al zijn. Zo worden geen nieuwe grondstoffen gebruikt waar dat niet nodig is. Juist daarin ligt voor mij een belangrijk deel van de duurzaamheid van het restauratievak.